Popüler Sinema

Paylaş
Tarih - 09 Mayıs 2014 Cuma - 1832 kez okundu

Dijitalleşme ve Televizyon

Uydu ve internet teknolojilerinde yaşanan gelişmeler dijital yayıncılığın kapsamı açısından da belirleyici olmuştur. Bu anlamda, bilgisayarlarda, kompakt disklerde ve mobil telefonlarda kullanılan teknolojinin geleneksel televizyon seti ile bilgisayarın birleştiği yeni platforma uyarlanması, dijital yayıncılığın teknolojik altyapısının oluşturmaktadır. Dijital yayıncılığın açılımları, teknolojik yenilikleri, hem de bu yenilikler karşısında iletişim ortamında meydana gelecek kurumsal, yasal ve sosyal değişimleri de içermektedir.


Dijital yayıncılık en temel anlamıyla yayıncılık alanında analog teknolojilerin kullanılmasından dijital teknolojilerin kullanılmasına geçiş olarak tanımlanmaktadır. Bu geçiş, bilgisayar temelli bir oluşum olup, daha önce de belirtildiği gibi, televizyon yayıncılığında ses ve görüntünün üretilmesinden aktarılmasına kadar süreçlerde altyapının tek bir ortak dil ve sistem üzerinden kurulması anlamına gelmektedir.


1980’lerden bu y uydu teknolojilerinin yayıncılık alanında kullanılmaya başlanması dijitale geçiş sürecini hızlandırmış, 1990’ların başından itibaren televizyon istasyonlarının yapım ve yayın birimlerindeki stüdyo donanımları aşama aşama dijitale dönüştürülmüştür. Bu dönüşümü yayınların sadece üretiminin değil, aktarımının da dijitalleşmesi izlemiş ve noktadan noktaya, yerel, bölgesel ya da ulusal yayın ağlarının oluşumunda kullanılan dağıtım sistemleri –uydu, kablo ve karasal yayıncılık biçimlerinin-de yeniden şekillenmeye başlamıştır.


Bugün dijital yayıncılık en yaygın olarak karasal, uydu ve kablo üzerinden olmak üzere üç biçimde gerçekleştirilmektedir.


Uydu Üzerinden Dijital Yayıncılık


Dijital yayınların aktarılmasında kullanılan en yaygın yöntem olarak karşımıza çıkmaktadır. Uydudan yayın, yönlendirilmiş ya da sabit çanak antenler aracılığıyla doğrudan hanelere aktarılabildiği gibi, önce kablo operatörlerine ardından da abonelere ulaştırılmaktadır. Uydudan yayın iletiminin en temel dezavantajı uydu maliyetlerinin son derece yüksek olmasından dolayı yayıncı platformların yatırım maliyetlerinin artmasıdır. Ayrıca uydularının ömrünün sınırlı olması ve uydunun yörüngeye yerleştirilmesi sırasında yaşanacak beklenmedik sorunlar yatırımcılar açsından önemli riskleri de beraberinde getirmektedir.

Uydudan Yayının avantajları:


  • Tek seferde çok sayıda potansiyel izleyiciye erişim olanağı.
  • · Yatırım maliyetlerinin izleyici sayısındaki artıştan etkilenmemesi
  • <!Coğrafi koşullardan ve nüfusun dağılımıaçısından yayınların iletilmesinde dezavantaja sahip kesimlere de yayınların kolaylıkla ulaştırılabilmesi
  • Çok sayıda kanalın taşınabilmesi (bu durum özellikle kablo üzerinden televizyon kanallarının aktarımı ile kıyaslandığında uydudan yayın aktaran platformlara avantaj sağlamaktadır)

Dijital Kablolu Yayıncılık

Dijital olarak yayın aktaran bir kablo şebekesine bağlı alıcıların olması durumunda mümkündür. Mevcut kablo şebekeleri üzerinden dijital yayıncılığı gerçekleştirmenin temel güçlüğü, döşenmiş bulunan kablo hatlarının bir kısmının sadece analog sinyalleri taşıyabilmesidir. Dijital kablo altyapısının en temel dezavantajı ise yatırım maliyetlerinin ve ilk başlangıçtaki harcamaların son derece yüksek olmasıdır.


Kablodan yayın aktarmanın avantajları şunlardır:

-Yüksek bant genişliği sayesinde–yayınlara ek olarak- farklı nitelikteki hizmetlerin izleyiciye sunulabilme olanağının bulunması. Etkileşim tabanlı mültimedya hizmetleri (izleme başına ödeme, video istek kanalı, alış veriş), yüksek hızda internet erişimi bu hizmetlerin başında gelmektedir.

-Yüksek hıza sahip kablo modemlerinin yaygınlaşması durumunda internet uygulamalarının evlerde, işyerlerinde ve özellikle okullarda kullanıcının isteği doğrultusunda ulaştırılabilmesi.

-Yeni ve bölgeselleştirilmiş hizmetlerin yerel ve/veya bölgesel yayıncılar ile işbirliği içerisinde yaratılabilmesi olanağı.

Dijital Karasal Yayıncılık

1980’lere kadar karasal yayıncılık, yerel, bölgesel ve ulusal yayınların iletilmesinde kullanılan temel sistem niteliğindeydi. Ses ve görüntü sinyallerinin elektromanyetik bir dalga üzerine bindirilerek alıcılara ulaştırıldığı bu sistemde, atmosferde meydana gelen çeşitli etkilerden dolayı ortaya çıkan ses ve görüntü kayıpları sistemin verimliliğini önemli ölçüdeki etkilemektedir. Analog vericiler yerine dijital vericilerin kullanılmasıyla, söz konusu kayıplar en aza indirilmiştir. Dijital karasal yayıncılıkta, var olan telsiz antenlere gerekli dijital donanım eklenmekte ve sinyaller dijital olarak alıcılara gönderilmektedir.


Dijital karasal yayıncılığın en büyük avantajıboşalacak frekansların yeni kuşak mobil telefon işletmecilerine satışından elde edilecek gelir özelinde değerlendirilmektedir. Ancak bu geçiş sürecinde standartların içinde bulundukları ekonomik koşullar karasal yayınların nasıl ve ne zaman bütünüyle dijitalleşeceği konusunda belirsizliklerin oluşmasına neden olmaktadır.


Dijital yayınların aktarılmasında kullanılan bu üç sistemin ortak noktasını var olan alıcılara bağlanan ve Set-top Box(STB) adıverilen set üstü şifre çözücü cihazlar oluşturmaktadır. STB dijital sinyali televizyon alıcılarına uygun formata dönüştürmekte ve içerdiği donanım aracılığıyla etkileşimli (interaktif) servislerin kullanılmasına olanak sağlamaktadır.


Dijital Yayıncılık için temelde üç farklı yayın standardı belirlenmiştir:

-A

TSC (Advanced Televission Systems Comitee): Dijital televizyon için geliştirilmiş ve Amerika, Kanada, Güney Kore tarafından tercih edilen standarttır. ATSC standardı yüksek kalite de dijital görüntü ve ses sunan ve saniyede 19,29 megabit (Mb/s) dijital enformasyon aktarımına izin veren 6 MHz. Kanal bant genişliğine sahip standarttır.

-I

SDB (Integrated Services g Broadcasting): Japonya’da DİBEG (Dijital Broadcasting Experts Groups) tarafından dijital televizyon, ses ve veri hizmetleri için geliştirilmiş olan standarttır. Bu standart uydu, kablolu ve karasal sinyallerin iletimine uygun olarak geliştirilmiştir. Pek çok açıdan ISDB karasal yayıncılık (ISDB-T), DVB standardında karasal yayıncılıkla benzerlik göstermektedir. Aralarındaki temel fark iletimdeki bant genişliğindedir. ISDB-T standardı, 6,7 ve 8 MHZ kanal bant genişliğine sahip, saniyede 30Mb/s dijital enformasyon aktarımına izin veren standarttır.


-DVB (Digital Video Broadcasting): 1993 yılında dijital televizyonu desteklemek için kurulan DVB grubu tarafından geliştirilmiş standarttır. Aynı zamanda geniş ekran SDTV (Standart definition television)’ de desteklemektedir.


İletişim Teknolojisinin Yayıncı Ve İzleyiciye Getirdiklerini


Günümüzde televizyon yayıncılığında analog sistem tam olarak terk edilmemekle birlikte, dijital televizyon yayınları farklıiletim alanlarında, izleyiciye gönderilmektedir. Yakın bir gelecekte yayıncılık alanında analog sistemin tamamıyla terk edilerek, tüm yayınların dijital olarak yapılmasına yönelik büyük çabalar bulunmaktadır.

Dijital televizyon yayıncılığının analog yayıncılıktan çok farklı olduğu düşünülse de, aslında dijital televizyon sinyallerinin iletimi, analog televizyondan çok farklı değildir. Fark sadece uygulama da görülmektedir.


Tüm dünyada yayıncılık alanı da dahil olmak üzere, dijital teknolojinin analog sistemlere tercih edilmesinin pek çok nedeni vardır. Dijital sistemlerin analog sistemlere göre bazı üstünlüklerini aşağıdaki gibi sıralayabiliriz:


Analog iletişim teknolojisi ile karşılaştırarak, dijital iletişim teknolojisinin yayıncı ve izleyiciye getirdiklerini şöyle sıralayabiliriz:

-Daha kaliteli görüntü ve ses getirmiştir.

-

Uydu üzerinden ve kabloda yapılan yayınların, taşıdığı kanal 1 analog TV kanalı yayını yapılabilirken, dijital teknoloji teknoloji aynı aktarıcıdan daha kaliteli olarak, 4 ayrı TV kanalıyapılmasını sağlamış ve bu da 4 kat daha fazla izleyici ve 4 kat düşük yayın maliyeti getirmiştir.

-

Analog yayınlarda atmosferik şartlardan ve iletim ağı hatalarından dolayı oluşan parazitlerin, gürültülerin giderilmesi mümkün olamamasına karşın, dijital yayın teknolojisinde, ter türlü parazit ve gürültü giderilerek çok daha temiz ve hatasız iletişimi sağlamak mümkündür.

-Analog görüntü ve sesin kaydında ve iletiminde meydana gelen kayıplar dolaysıyla, tekrarlanması, dağıtılması y da kopyalanmasında kalite düşmektedir. Dijital görüntüde ise neredeyse sınırsız sayıda kopyalama ve farklı iletim ağlarına aktarma, kayıpsız ve kalite düşmesi olmadan yapılmaktadır.

-Dijital yayıncılıkta, görüntü ve ses olan tekrarlar, gereksiz bilgiler kaldırılarak yapılan sıkıştırma sonucu, bilgilerin daha dar bir bantta, frekansta iletilmesi mümkün olup, kablo TV kanal kapasitesini en az kat arttırabilmektedir.

-Dijital yayıncılıkta, dijital kodlu görüntü ve sesler, mevcut tüm iletim ağlarına (kablo TV, uydu ve yer yayını)uyumlu olması yanında, internet gibi geleceğin, yaygın iletişim standartlarında da iletilmesi mümkün olmaktadır.

-Dijital yayıncılık teknolojisi kendi yapısının doğal bir gereği olarak, etkileşimliliği, (Interactivity) ve karşılıklı veri iletimini getirmektedir.

-Dijital görüntü ve ses yayıncılığında, kullanıcılara, izleyicilere yönelik ek bilgiler, trafik, hava durumu, borsa ve spor bilgileri, teletext verileri ya da altyazı şeklinde, kullanıcının talebine bağlı olarak gönderilebilirken, istenirse 2 ayrı dilde film yayını ya da 4, 5 kanallı müzik yayını yapılabilir.

--dakikada onlarca sayfa metin gönderilerek, izleyicinin ilgilendiği her konuda bilgilendirilmesi mümkündür.

-Dijital yayıncılık, isteyene istediği programı seçme şansını verirken, yayın merkezinden, izleyici talebine bağlıolarak, farklı programlar, farklı abonelere doğrudan yönlendirilebilmektedir.

-Dijital yayıncılık teknolojisi bu özellikleriyle farklı kullanım alanları yaratıp, mevcut alanların, eğitim, eğlence, alışveriş, bankacılık ve haber vermedeki etkilerini ve düzeylerini yükseltmektedir.

-Dijital yayıncılıkta görüntü ve ses, farklı kullanıcılara farklı kalitede ve detayda gönderebilmekte, izleyici, alıcısının kalitesi ve kapasitesine göre izleme yapabilmektedir.

-Uydu ya da kablo üzerinden yapılan, birleştirilmiş dijital kanal yayını ile izleyiciler spor karşılaşmalarını saha içinde istediği noktadan, kale arkasından ya da orta noktadan izleyecek şekilde, anında seçebilmektedir. Boks karşılaşması ya da benzeri bir etkinliği, istediği detayda ve istediği açıdan izleme imkanını bulabilmektedir.

-Fiber optik kablo ile birbirine dijital bağlanan kablo TV dağıtım merkezlerinin her bölgede, farklı program paketleri yayınına imkan vererek, o bölge izleyicilerinin, aylık program, film seçeneklerini merkeze ulaştırarak, program akışlarını düzenlemeleri mümkündür. Dijital yayıncılıkta Fiber optik kablo kullanıldığında, yaklaşık 5000 kanala kadar görüntü taşınabilecek, istenilen her eve, kendi özel kanalını çekmek mümkün olabilecektir. Fiber optik dağılım, ekonomik olarak oldukça yüklü olmasına rağmen, her ev kendi filmlerini, kendi istediği zaman seyredebilecektir.

-Dijital yayıncılıkta işitme özürlüler için, ekrandaki filmin seslerini alt yazı olarak değişik boylardaki yazıstilleri ile görüntü üstüne bindirmek mümkün olmaktadır. Bu işlem için abone, sadece alıcı kutusuna ek bir kart alacaktır.

-Aynı şekilde görme özürlüler için ekranda oynayan filmin normal sesleri dışında, filmdeki aksiyonu anlatan ikinci bir ses kanalı, dijital yayıncılığın sağladığı standart özelliklerdendir.

-Dijital yayıncılıkta, izleyici çok daha fazla sayıda kanal içinde, özgürce seçim yapabilecek, isterse izlediği otomobil reklamının detayını, motor gücünü, renk türlerini, aksesuar listesini, fiyat ve taksit şartlarını, normal görüntü akışını bozmadan, anında teletext ya da kullanıcıya özel veri kanalından alabilecektir. Böylece izleyici daha çok kanal daha ucuza izleyebilecektir.

-Dijital yayıncılıkta, farklıkodlama-şifreleme kullanan kanalları izleyebilmek için aboneler her biri kanala ayrı dekoder almak yerine, aynı kutu Set Top Box ile tüm şifreli kanalları, tam abonelik ya da program başı abonelik türünde izleyebilecektir.

-Dijital teknoloji TV izlemeyi tek yönlü bir iletişim eylemi olmaktan kurtarıp, izleyiciyi TV’la görsel, işitsel etkileşime sokarak, eğlence aracı özelliklerine, eğitim, alışveriş, bankacılık ve benzeri eylemleri gerçekleştirmesini sağlayan aktif bir iletişim aracı şekline dönüştürmektedir.

Dijital teknolojinin iletişim standartları, eski analog iletişim ağlarını ve ek iletişim formatlarını kapsamaktadır. Amerika ve Japonya’nın farklı olan renkli TV standardı, NTSC sistemi ile de uyumlu olan standartlara, DVB (Dijital Video Broadcasting) standartları adı verilmiştir.

Dijital yayıncılığın (DVB) temelinde şu teknik özellikler bulunur:


-Tüm görüntü bilgileri, hangi kalitede olursa olsun, dijital ve MPEG-2 tekniğiyle yayınlanmaktadır. Tele text, altyazıve diğer etkileşim görüntü bilgileri MPEG verilerine eklenmektedir.

-TV yayınlarında tüm sesler 2 ya da 5 kanal olabilir ve formatı dijital MPEG-2 ses sıkıştırmaldır.

-Çok kanallı yayında, görüntü ve seslerin, şifreli-şifresiz olarak bir paket içinde dizilenmesi, MPEG-2 yayın formatı (Transport Stream) TS ile yapılmaktadır.

-Her türlü iletim ağı için uyumlu bir hata düzeltme tekniği (FEC) uygulanmaktadır.

Osman Tatlı

osmantatli@gmail.com

www.osmantatli.com.tr

Kaynakça:

-Doç. Dr. Durmaz, Ahmet, “Dijital Televizyonun Temelleri”, Eğitim Sağlık ve Bilimsel Araştırma Çalışmaları Vakfı Yayın No: 148, Eskişehir 1999

-Kandemir, Ceyhan “Türkiye’de Yerel Televizyon Yayıncılığı”, İ. Ü. İletişim Fakültesi Dergisi, Sayı: 14/2002

-Ozan, Rengin “Yerel Televizyon Derken”, İ. Ü. İletişim Fakültesi Dergisi, Sayı:16/2003

-İspir, Burçin “Bilgi Çağında Dijitalleşme ve Yeni Teknolojiye Uyum: Türkiye Dijital Televizyon Yayıncılığı Örneği”, doktora tezi, Eskişehir, Ağustos, 2008

-Sümer, Burcu “Dünyada ve Türkiye’de Dijital Yayıncılık: Türkiye’de Dijital Televizyon Üzerine Bir Çerçeve Arayışı”, Yüksek Lisan Tezi, Ankara Üniv. Ankara 2002

-Ozan, Rengin “Alternatif Medya Bağlamında Yerel Televizyonculuk”, İ. Ü. İletişim Fakültesi Dergisi, Sayı:13/2002

-Kandemir, Ceyhan “Türkiye’de Yerel Televizyonlar ve Sorunları”,cim.anadolu.edu.tr/pdf/2004/11308550443.pdf

-Geyik, Kurbani “Doğu Anadolu Bölgesi’nde Yerel Televizyon Yayıncılığı”, Yüksek Lisans Tezi, Atatürk Üniv., Erzurum 2008

-Nacaroğlu, Derya “Türkiye’de Yerel Yayıncılığın Gelişimi ve Bölgesel Yapı İle İlişkileri: Kayseri Örneği” , Laçin y., Ankara, Mayıs 2010

-Balcı,Ercan “Yerel Televizyon Kanallarının Yayın Politikaları: Doğu Anadolu Bölgesi Örneği(Erzurum, Van, Malatya, Kars), Doktora tezi, Ankara Üniv., Ankara 2008

-Tınas, Kudret “Yerel Televizyon Yayıncılığında Yerellik: Konya TV Örneği”, Yüksek Lisans Tezi, Selçuk Üniv., Konya 2010

-Tabakçı,Nurullah “Yerel veya Bölgesel Yayın Amaçlı Bir Televizyon Kuruluşu İçin Teknik Altyapı ve Örgütleme Modeli Tasarımı”, Yüksek Lisans Tezi, Selçuk Üniv. Konya 2001

-Akyüz, Selma Selim, “Yerel Televizyon Haberciliğinde İçerik: Konya Örneği”, Yüksek Lisans Tezi, Selçuk Üniv., Konya 2010

-Çakır, Vedat “Türkiye’de Yerel Televizyonculuğun Mevcut Kurumsal Yapısı ve Bir Örnek Model Tasarımı”, Yüksek Lisans Tezi, Selçuk Üniv., Konya 2000

-Varlı,Ali Murat “Kocaeli’de Yerel Televizyonlar, Sorunları ve Çözüm Önerileri”,Yüksek Lisans Tezi, Kocaeli Üniv., Kocaeli 2003

-Ütebay, Derya “Firmaların Yerel Televizyon Reklamlarına Bakış Açıları ve Sivas İlinde Bir Araştırma”, Yüksek Lisans Tezi, Cumhuriyet Üniv., Sivas- Temmuz 2010


Gezinti

İletişim
Bize Yazın:


Gönder Max. 1000 karakter
Populer Sinema: #txt
Mesaj Gönder:
Gönder Max. 1000 karakter